Kaparinin mucizevi faydalarını biliyor musunuz?

Evliya Çelebi, 400 yıl öncesinde keşfetmiş bu bitkinin varlığını.Ünlü “Seyahatname”sinde bakın neler söylüyor kapari için , Çorum’un Osmancık İlçesini tanıttığı bölümde?“….İşte bu kumlu toprakta, bu iklim şartlarında “gebre” adında bir yemiş yetişiyor ve bu yöre halkı bu yemişin sirkeli turşusunu yapıyor.Bu turşu için “ çok faydalı” diyor Evliya Çelebi.Faydalı oluşu hastalıklara deva olmasından, zindelik, sağlık , güç vermesinden olsa gerek.Ve meşhur olması da lezzetli, faydalı oluşundan…

Akdeniz Ülkelerinde ilk çağlardan bu yana gıda ve tedavi amaçlı kullanılan kapari bitkisinden günümüzde boya ve kozmetik sanayiisin de yararlanılmakta. Kaparinin bezelye büyüklüğündeki tomurcuklarının protein, vitamin, mineraller, rutin ve hardal yağı glikosidi yönünden oldukça zengin olması, onu doyurucu bir besin haline getiriyor.Özellikle turşusunda ortaya çıkan iştah açıcı aromatik kokusunun kaynağı da hardal yağı glikosidi.Kapari turşusunda sadece kokusunu değil, keskin tadını da bulabilirsiniz hardal yağının.


Kaparinin tomurcukları dışında “karpuzcuk”da denilen meyveleri ve sürgün uçları da salamura ve sirkede muhafaza edilmek suretiyle gıda olarak değerlendiriliyor.Özellikle de Kıbrıs’ta ve İspanya’da sürgün uçları, vejetasyonun başlarında taze iken toplanıyor.Tabii yine sirke ve tuz ile terbiyelendikten sonra tüketiliyor.Çünkü acılığı- ki bu acılık içeriğindeki hardal yağı glikosidinden kaynaklanıyor- ancak bu şekilde gideriliyor ve asıl tadı ortaya çıkıyor.
Kaparinin her şeyi değerli; hiçbir şeyi atılmıyor.Dal uçları, tomurcukları, meyveleri gıda sektöründe;yaprakları sertleşmiş dalları, kökleri de ilaç, boya ve kozmetik sanayiinde değerlendiriliyor. Uluslararası Kanser Enstitüsü’nde yapılan çalışmalarda kapari, antitümör aktivitesi sağlayan “ekstrakt”ın hazırlanmasında kullanılan bitkiler arasında yer alıyor.Kapari Akdeniz ikliminin hakim olduğu Batı Anadolu illeri başta olmak üzere Orta Anadolu’da Tokat ve civarında, Doğu Karadeniz ve Güneydoğu illerinde doğal olarak yetişen çalımsı yapıda bir bitki. Fosfor, potasyum ve kalsiyumca zengin kalkerli ve killi toprakları seven ve güneşten hoşlanan Kapari’de bol miktarda vitamin ve protein bulunuyor. 100 g çiçek tomurcuğunda kuru madde olarak 67 mg fosfor, 9 mg demir, 24 mg protein, 12 mg selüloz ve 2 mg lipid tespit edilmiş.

Kapari sosunu dünyada yalnızca Türkiye ve Fas üretiyor
İspanya başta olmak üzere bazı ülkeler kapariyi hem üretiyorlar hem de ithal edip işleyerek iç ve dış piyasaya sürüyorlar. İspanyollar, yılda 20 milyar dolar kazandıkları tomurcukları nedeniyle kapari bitkisini “Milli Bitki” ilan ettiler ve devlet korumasına aldılar. Almanlar kaparinin salamurasını, sosunu 472 çeşit yemekte kullanıyor. Ancak yeterince tanıtım yapılmadığı için olsa gerek ülkemizde yaygın bir şekilde tüketimi yok kaparinin. Yalnız büyük kentlerimizin süper marketlerinde, ithal kavanozlarda karşımıza çıkıyor. Bir de bitkinin kökleri, yaprakları ve meyveleri ilaç sanayiinde kullanılıyor. Kaparinin en kıymetlisi ise Denizli’nin kıraç topraklarında yetişiyor. Ayrıca Söke’de üretime geçen bir fabrika ile kapari sosu üretiliyor. Kapari sosunu dünyada yalnızca Türkiye ve Fas üretiyor. Üretim birkaç katına çıksa dahi pazar hazır. Zira yurt dışından yapılan taleplerin ancak bir bölümü karşılanabiliyor.


Faydaları saymakla bitmiyor…
Evliya Çelebi, 400 yıl öncesinde keşfetmiş bu bitkiyi. Seyahatname’sinde kapari için “…İşte bu kumlu toprakta, bu iklim şartlarında ‘gebre’ adında bir yemiş yetişiyor ve bu yöre halkı bu yemişin sirkeli turşusunu yapıyor. Bu turşu için çok faydalı” diyor. Faydalı oluşu hastalıklara deva olmasından, zindelik, sağlık, güç vermesinden olsa gerek. Akdeniz ülkelerinde ilk çağlardan bu yana gıda ve tedavi amaçlı kullanılan kapari bitkisinden günümüzde boya ve kozmetik sanayiisinde de yararlanılıyor. 
Kanserli hücrelerin çoğalmasını engelliyor
Kaparinin bezelye büyüklüğündeki tomurcuklarının protein, vitamin, mineraller, rutin ve hardal yağı glikosidi yönünden oldukça zengin olması, onu doyurucu bir besin haline getiriyor. Özellikle turşusunda ortaya çıkan iştah açıcı aromatik kokunun kaynağı da hardal yağı glikosidi. Kapari turşusunda sadece kokusunu değil, keskin tadını da bulabilirsiniz hardal yağının. Kaparinin tomurcukları dışında “karpuzcuk” denilen meyveleri ve sürgün uçları da salamura ve sirkede muhafaza edilerek değerlendiriliyor. Kaparinin her şeyi değerli, hiçbir şeyi atılmıyor. Dal uçları, tomurcukları, meyveleri gıda sektöründe, yaprakları sertleşmiş dalları, kökleri de ilaç, boya ve kozmetik sanayiinde değerlendiriliyor. Uluslararası Kanser Enstitüsü’nde yapılan çalışmalarda kapari, antitümör aktivitesi sağlayan “ekstrakt”ın hazırlanmasında kullanılan bitkiler arasında yer alıyor. Kapari içerdiği flavonoid dolayısıyla hücrelere zarar vererek çeşitli hastalıklara yol açan maddeleri etkisiz hale getiriyor. Güçlü antioksidan etkisiyle kalp hastalıklarına karşı koruyucu etki gösteriyor. Kanserli hücrelerin çoğalmasını engelliyor. Kan bozukluklarına faydalı, kan yapıcı özelliğinden dolayı kanla ilgili problemleri olan hastaların kullanması öneriliyor. Karaciğerin en büyük dostu ve özellikle karaciğer yağlanması başta olmak üzere karaciğer hastalarına da bu bitki tavsiye ediliyor. 
Sirkesi diş ağrılarında kullanılıyor
İspanyollar kaparinin köklerinden yaptıkları ilaçları hemoroid tedavisinden kalça rahatsızlıklarının giderilmesine, kadınların regl dönemlerinin düzenlenmesinden sancıların önlenmesine kadar pek çok yerde kullanıyor. Sirkesi diş ağrılarında kullanılıyor. Yine köklerinden zehirlenmelere karşı panzehir elde etmeyi başarmışlar. Hindistan’da kaparinin kök kabuğu taze veya kurutulmuş olarak yüzyıllardır müshil, tonik balgam söktürücü, solucan düşürücü, ağrı kesici olarak kullanılmakta. Romatizma ağrıları olanlar, felç geçirenler, dalak büyümesi şikayeti olanlar şifayı kaparinin kök kabuklarından elde ettikleri ilaçlarda bulmuşlar. Avrupa’da meyveleri ve çiçek tomurcukları, müshil(kabızlık giderici) ve diüretik(idrar söktürücü) olarak kabul edilmekte, uyarıcı ve iskorbüt hastalığını önleyici olarak değerlendirilmekte. Yaprakların ezilmesiyle hazırlanan lapa ise gut hastalığının tedavisinde kullanılıyor.

Kaparinin faydaları
Ağrı kesici özelliği vardır. Sindirim sistemini düzenler. Kabızlık gidericidir. İdrar söktürücüdür. Balgam söktürücüdür. Solucan ve parazit düşürücüdür. Romatizma rahatsızlıklarına iyi gelir. Felçten korur. İskorbit hastalığında kullanılır Kan bozukluklarına faydalıdır Gut hastalığına iyi gelir. Antitümör etkilidir. Mide rahatsızlıkları, ülsere iyi gelir Hemoroid hastalarına fayda sağlar. Dalak büyümesinde faydalıdır. Kalça rahatsızlıklarında kullanılır. Özellikle kanser hastalarında trombosit sayısını yükselttiğinden faydalıdır. Karaciğer fonksiyonlarını düzenleyicidir. Multipl Skleroz (MS) hastalığında faydalıdır.

Kapari nasıl yenir?

Peki kapari nasıl kullanılıyor? Aslına bakarsanız, yukarıda saydığımız hastalıklar için kaparinin ayrı ayrı kullanımları mevcut. Böbrek taşında ya da kumunda kaparinin karpuzu ve çayı tavsiye edilirken, kan hastalıklarında kapari reçeli ve marmelatı öncelikli olabiliyor. Çiçek tohumları açmadan önce toplanarak ilaç yapımında kullanılan kaparinin ayrıca meyveleri ve yaprakları da kullanılıyor. Salatalarda ve balık yemeklerinde farklı bir lezzet vermek için garnitür olarak kullanılmasının yanında turşusu da yapılıyor. Faydası çok ancak nasıl kullanacağınızı bilmezseniz bir o kadar da zehirli bir bitki. Kaparinin iyi işlenmiş olanını veya tablet halinde satılanlarını tercih edebilirsiniz. Her şeyin tazesi makbul olabilir ama bu bitki için değil. Kaparinin zehirini atabilmesi için gölgede kurutulması gerekiyor. Herhangi bir kapari ürünü almadan önce güvenilirliğini araştırmanız yararınıza olacak.

Güncelleme Tarihi: 13 Mart 2016, 18:23

loading...
İlgili Haberler

Veri politikasındaki amaçlarla mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Tamam