Vitiligo Nedir?
Vitiligo çok eski yıllara dayanan tarihsel bir geçmişi olan hastalıktır. Geçmiş yıllardan günümüze kadar gelmiş ve tedavisinin olmadığı söylenen bu hastalık bağışıklık sisteminin vücuda vermiş olduğu mesaj şeklinde ifade edilmektedir. Vitiligo‘nun birçok ismi bulunmaktadır. Halk arasında ala, alaca ve beyazlama hastalığı olarak bilinen vitiligo çok ciddi bir problem oluşturmasa da görüntü anlamında insanların psikolojisini etkileyen bir rahatsızlıktır. Bağışıklık sisteminin çökmesi ile birlikte vücutta salgılanan yararlı hormonların zararlı olarak algılanması sonucunda deriye renk veren pigmentlerin öldürülmesi ve işlevini yapamaz hale gelmesi demektir. Bu sayede deriye renk veren pigmentler iş yapamaz hale gelmesi ile birlikte deri üzerinde süt beyazı renginde yama şeklinde lekelerin oluşması olarak tanımlanır. Vitiligo ölümcül bir hastalık olmasa da baştada belirttiğimiz gibi görüntü konusunda sorunlara yol açtığı için hastalar tarafından psikolojik çöküntü yaşamasına sebep olmaktadır. Vitiligo hastalarının bu rahatsızlık ile mücadele edebilmeleri için ciddi bir psikolojik destek alması gerekmektedir.
Vitiligo Nedenleri Nelerdir?
Vitiligonun en bilinen nedenleri arasında şüphesiz stres ve duygusal travmalar gelmektedir. Stresli kişilerde vitiligo görülme olasılığı diğer kişilere göre çok fazladır. Aynı şekilde bir yakının vefat etmesi ve son zamanlarda yaşanılan duygusal çöküntüler vitiligo görülmesine neden olan etmenlerdir. Bunların yanında vitiligo‘nun en önemli bilinen nedeni bağışıklık sisteminin güçsüzlenmesi veya çökmesi olarak belirtilir. Bağışıklık sisteminin çökmesi ile birlikte vücut için gerekli hormonların salgılanması vücuda zararlı bir hormon olarak algılanır ve bağışıklık sistemi bu hormonlar ile savaşa girer. Bu hormonların yok edilmesi demek deri üzerinde renk veren pigmentlerin yok edilmesi demektir. Vitiligo‘nun bir diğer önemli nedenlerinden biride alkol ve sigara tüketimidir. Alkol ve sigara tüketimi vücut bağışıklık sistemine büyük zarar verdiği için vitiligoya yakalanma riskini arttırmaktadır.
Vitiligo Belirtileri Nelerdir?
Vitiligo‘nun en önemli ve tek belirtisi vücut üzerinde her hangi bir yer fark etmeksizin deri üzerinde oluşan süt beyazı yama şeklinde lekelerdir. Bu lekeler aslında bağışıklık sisteminin size vermiş olduğu mesajdır. Bağışıklık sisteminin beni güçlendirmelisin şeklinde verdiği mesaj dikkate alınmalı ve derhal bağışıklık sistemi güçlendirici besinler ile takviye yapılmalıdır. Tabi vücut üzerinde süt beyazı renginde lekelere rastlanmış ise uzman bir doktora görünüp tedavi planı oluşturmalısınız.
Vitiligo Kimlerde Görülür? Risk Grupları
- Genel olarak halk arasında yaşlı kişilerde görüldüğü bilinse de vitiligo gerçeği hiçte öyle değildir. Vitiligo genel olarak 20 ile 30 yaş arasında bulunan kişilerde görülme olasılığı daha fazladır.
- Sigara ve alkol tüketen insanlar vitiligo konusunda risk grubunda yer almaktadırlar. Sigara kullanmıyorum fakat tütün çiğniyorum diyorsanız eğer sizde vitiligo hastalığı risk grubunda yer alıyorsunuz.
- Sosyal yaşamın kötü olması ve iş hayatının stres ve baskılı olması vitiligo risk grubu arasında yer almaktadır. Vitiligonun en temel sebepleri arasında stres, duygusal travmalar ve baskı altında olan kişiler yer almaktadır.
- Uykusuzluk bağışıklık sisteminin en büyük düşmanıdır. Düzenli bir uyku uyumuyorsanız eğer vitiligoya yakalanma olasılığınız çok fazladır. Uyku sırasında vücut için gerekli olan tüm hormonların salgılanması durumu uyumayanlar da gerçekleşemediği için vücut ihtiyacı olan enzimleri ve hormonları alamayacak bu sebeple hastalığa yakalanma riski artacaktır. Burada bahsettiğimiz uyku gece uykusudur. Gece en kötü 11.00 ile 03.00 arası uykuda olmanız çok önemli bir faktördür. Gündüz uykusu gece uykusunun yerini tutamayacağı için bu konuya dikkat etmeniz gerekmektedir.
Vitiligo Tanısı Nasıl Konulur?
Belirti gören hasta doktora vitiligo şüphesi ile başvurduğunda doktor ilk olarak wood ışığı yardımını almaktadır. Wood ışığı sayesinde vücuttaki lekelerin sebep olduğu etmen belli olmaktadır. Doktorunuz wood ışığı yardımı alarak vitiligo teşhisini kesin olarak koyabilmektedir.
Vitiligo Tedavisi
Günümüzde sosyal medya paltformları ve çeşitli İnternet sağlık bilgisi paylaşım platformlarına baktığınız zaman olumsuz bir duyguya kapılmanız muhtemeldir. İnternet platformlarına baktığınızda genel olarak vitiligo‘nun tedavisinin olmadığını göreceksiniz. Ancak bu durum gerçekten böyle değildir. Sevgili dostlar teknoloji o kadar gelişti ki hatta baktığımızda her geçen gün daha da gelişmektedir. Sağlık sektörünün de gelişen teknoloji karşısında duyarsız kaldığını söylemek tamamen cahillik olur. Geçtiğimiz 5 yıla kadar vitiligo’nun temel sebebi bilinmediği için tedavi yöntemi doğru olarak yoktu. Fakat şimdilerde gelişen teknoloji ile birlikte vitiligo tedavi edilebilir bir hastalık haline geldi. Buradaki tek sorun dirençli bir hastalık olduğu için tedavi sürecinin 1 ile 1.5 yıla kadar uzun olmasıdır. Yani bazı hastalar bu uzun süreyi göze alamadığı için ya tedaviyi yarım bırakmak ta yada hiç tedaviye başlamamaktadır. Dünyada ve ülkemizde vitiligo hastalarının tedavilerine baktığımızda gerçek anlamda olumlu sonuçlar alındığı görülmekte ve lekelerin yüzde 90’a kadar kaybolduğu bilinmektedir.
Lekeler çok büyümemişse kortizonlu krem tedavisi ile pigmentlerin tekrar iş yapması sağlanır ve lekeler yok edilmeye çalışılır. Fakat lekeler kremle tedavi edilemeyecek kadar vücuda yayılmışsa PUVA ismini verdiğimiz bir tedavi yöntemi uygulanır. PUVA tedavisi ağıza ilaç verilerek vücudun ışığa duyarının artması sağlanır. Kabinlerde 3 seans halinde yapılan bu tedavi kişinin A ışınlarına maruz bırakılarak pigmentlerin canlandırılması sağlanır. Bir diğer tedavi yönteminde ise UVB dar bant yöntemi uygulanır. Bu yöntem genel olarak 6 yaşından küçük çocuklarda karaciğer ve böbrek rahatsızlığı olan hastalar için tercih edilmektedir. UVB yönteminde vücudun B ultraviyole ışınlarına maruz bırakılması sağlanır. UVB yönteminde ağızdan ilaç alınıp alınmayacağına uzman doktor karar vermektedir. PUVA yöntemine göre daha etkili olduğu bazı uzmanlar tarafından belirtilmektedir. Bir diğer bilinen tedavi yöntemi ise yine aynı ışınlara maruz bırakılan yöntem olan fototerapidir. Fototerapi de çok yaygın lekelerin oluşması sonucu uygulanmaktadır.
Vitiligo Bitkisel Tedavi
- Havuç ve havuç suyunun cilde sağladığı yararlar herkes tarafından bilinmektedir. Düzenli olarak aylık periyotlar şeklinde tüketilen havuç ve havuç suyu bağışıklık sistemine destek olacak en önemli besinlerden birisidir.
- Enginar çayı sadece cilt ve bağışıklık sistemi destekleyici bir ürün değildir. Aynı zamanda birçok faydası bulunan enginar çayı günde 1 defa tüketilmesi ile birçok rahatsızlığın önüne geçilebilmektedir.
- Kefir hepinizin bildiği üzere bağışıklık sisteminin en önemli dostudur. Kefirin günde 2 bardak tüketilmesi hem bağışıklık sistemi hemde bağırsaklara faydası çok fazladır. Burada dikkat etmeniz gereken kefiri çok fazla tüketmeniz değildir. Her şeyin çok fazlasının zarar olduğunu unutmayınız.
- Karabaş otu çayı vitiligo rahatsızlığı yaşayanların en önemli silahı olarak bilinmektedir. Bağışıklık sistemini destekleyen aynı zamanda vücutta ortaya çıkan yüksek tansiyon sorunlarını da ortadan kaldıran karabaş otu günde en fazla 1 defa tüketilmelidir. Fazla tüketilmesi kesinlikle tavsiye edilmez.
- Yulaf samanı genel olarak tüketme için değil vitiligolu bölgelerin temizlenmesi içindir. Sosyal medya olsun çeşitli platformlar olsun vitiligo’nun tedavisinde önemli bir yere sahip olduğu kişiler tarafından belirtilmektedir.