Serebral Palsili Çocuklarda Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Süreci

SerebralPalsi (SP) doğum öncesi, doğum sırasında ya da doğum sonrası herhangi bir nedenle beynin hasar görmesi sonucu oluşan hareket ve duruş bozukluğu olup bazen zihinsel problemlerle birlikte görülebilen bir rahatsızlıktır. SP’li çocuklar adale tonusunda bozukluk, duruş bozuklukları ve hareketlerde yetersizlik ile karşımıza çıkabilir. SP gelişimsel bir bozukluktur. Hareket etme yeteneğindeki bozukluğun yanında, duyu bozukluğu, gözde kayma, titreme gibi bozukluklar, zeka geriliği, davranış bozuklukları, öğrenme güçlükleri, konuşma bozuklukları ve ağız-diş problemleri de görülebilir.

SP'nin görülme sıklığı hakkında çok net bilgiler olmamakla birlikte, ABD'de ölçülen oranlar dünya geneli için bir kıyaslama olanağı verebilir; Amerika Serebral Paralizi Derneği'nin verilerine göre, ABD'de toplam nüfusun % 0.2'si (1000'de 2) SP'li. Buna göre ABD'de yaklaşık 1.000.000 SP'li var. Bu rakama her yıl 5000-7000 bebek ekleniyor. Ülkemizde ise bu konuda yeterli ve güvenilir bir istatistik olmamakla birlikte, toplam nüfus içerisindeki SP'li oranının %o 4.4 (1000'de 4) olduğu tahmin edilmektedir.

Türkiye'de oranların fazla olması; akraba evlilikleri, hamilelik döneminde geçirilen hastalıkların fazla olması ve bakım şartlarının yetersizliği, doğum şartlarının olumsuzluğu, bebek bakım hizmetlerinin yetersizliği, ilk çocukluk yıllarında bebeklerde bulaşıcı ve ateşli hastalıkların fazlalığı ve beslenme yetersizliği gibi nedenlere bağlanmaktadır.

Fizyoterapi -Rehabilitasyon yaklaşımları:

SP'li çocukta bir çok sorun bir araya gelerek aile ve çocuk için yaşamı güçleştirir. Bu nedenle problemlerin iyi bir şekilde tanımlanması çok önemlidir. Ancak bilimsel ve bilinçli yaklaşım SP'li çocuğun daha bağımsız bir yaşama kavuşmasını sağlayabilir. SP'li çocuğun klinik tablosu, SP'nin nedenine, beyinde var olan lezyonun şiddetine, şekline ve diğer komplikasyonların olup olmadığına bağlı olarak farklılık gösterir. Bu nedenle her çocuğun tedavi ve rehabilitasyon programı farklılıklar içerir. SP'li çocuklarda görülen problemlerin en aza indirilmesi ve onların topluma kazandırılması çok yönlü bir rehabilitasyon programıyla sağlanabilir. Ailenin eğitiminden, çocuğun fiziksel çevresinin düzenlenmesine kadar bir dizi sorun hesaba katılmak ve rehabilitasyonun alanı içine dahil edilmek zorundadır.

Rehabilitasyon yaklaşımlarını; tibbirehabilitasyon, fizyoterapi uygulamaları, özel eğitim uygulamaları, işitme-konuşma terapisi, el rehabilitasyonu, psikosoyal rehabilitasyon, mesleki rehabilitasyon başlıkları altında bölümlere ayırabiliriz.

Bu yaklaşımların hepsi bir bütündür ve hasta ve ailesi bu bütünün en önemli parçasıdır. SP’li çocuklar bu yaklaşımlarından birkaçına aynı anda ihtiyaç duyarlar.

Türkiye’de çocuklarına SP teşhisi konulan aileleri birçok sorun beklemektedir. Bu sorunların başında gelen sorun ise çocuklarına nasıl bir rehabilitasyon yaklaşımı gereklidir ve hangi merkezden bu yardımı almalıdırlar? Türkiye’de SP’li çocukların rehabilitasyon uygulamaları üniversitelere bağlı özel rehabilitasyon birimleri, devlet hastaneleri ve özel hastaneler bünyesindeki rehabilitasyon birimleri ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde yürütülmektedir. Hastanelerin ilgili birimlerinde medikal tedavileri yapılan (Teşhis, medikal takip, ilaç tedavisi, operasyon, diş bakımı vb) SP’li çocukların rehabilitasyonyakalaşımlarını ve ekibini belirlemek genellikle ailelere kalmaktadır. SP’li çocuğun rehabilitasyonu çok yönlü olduğu kadar uzun süren bir uğraştır.

Ailelerin rehablitasyon yaklaşımlarına başlamakda geç kalmamaları gerekir. Çünkü 0-7 yaş dönemi (okul öncesi dönem) çok önemlidir. Rehabilitasyon yaklaşımlarının SP teşehisi konulur konulmaz başlaması gerekir. İlk 1 yaş öncesi erken rehabilitasyon programı daha sağlıklı olarak üniversiteye bağlı merkezlerden alınabilir. Erken rehabilitasyon uygulamalarının en önemli parçası aile eğitimi ve çocuğun sorunlarını belirleyerek ileride gerekli olacak rehabilitasyon yaklaşımlarını saptamaktır.

Çocuklarda görülen hareket bozukluklarını en aza indirmek.

Oluşabilecek kas-iskelet sistemi bozukluklarını önlemek, duruş bozukluklarının oluşmasını engellemek

Günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlığı sağlamak

Yardımcı araç, gereç ve cihazları belirlemek

Eğer SP tablosuna eşlik eden, görme, işitme, konuşma ve zeka problemleri varsa bunların en aza indirilmesini sağlamak

Aile eğitimi vermek ve SP'li çocuğun eğitimi konusunda aileye yol göstermek

SP'li çocuğun yaşayacağı mekanların düzenlemesine yapmak

Rehabilitasyon Ekibi:

Fizik ve tedavi ve rehabilitasyonun her alanında olduğu gibi, SP'li çocukların rehabilitasyonu da bir ekip tarafından yürütülür.

Bir SP rehabilitasyon ekibinde şu uzmanlar yer alır;

Hekim (Pediatrik Nörolog, Ortopedist, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı, Çocuk Psikiatristi, Beyin Cerrahı, Kulak Burun Boğaz Uzmanı ve ilgili diğer uzman hekimler-Hastalığın klinik yapısına göre bunlardan biri ya da bir kaçı)

Fizyoterapist

İş Uğraşı Terapisti (Ergoterapist)

İşitme-Konuşma Terapisti

Psikolog

Çocuk Gelişim Uzmanı

Odyolog

Özel Eğitim Uzmanı SAĞLIKLI GÜNLER DİLERİM

YORUM EKLE