Hastanelerde çalışan kamu görevlilerinin Saat 16:00'da mesai bitirmeleri hakkı

         DMK 99.maddeye göre memurların haftalık çalışma süresi toplam 40 saattir.Ancak İstanbul Valisi Vasip Şahin 7-24 hizmet esası gösteren hastane ve emniyet gibi birimleri de dahil ederek mesai başlangıcı ve sonunu 08-05 olarak belirlemek suretiyle haftalık çalışma süresini toplam 45 saate çıkarmaktadır.Bu 5 saatlik süre için fazla mesai ücreti verilmeyerek kamu personeli üzerinden organize ve nitelikli hırsızlık yapılmaktadır. Ayrıca İstanbul Valisi Vasip Şahin'in İstanbul İlindeki kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan memurların haftalık çalışma saatini 45 saate çıkaran genelgesi DMK 99.maddeye açıkça muhalif olduğundan kanunen yok hükmündedir uygulanması suç teşkil etmektedir.

         İŞKENCE VE DİĞER ZALİMANE, GAYRİ İNSANİ VEYAKÜÇÜLTÜCÜ MUAMELE VEYA CEZAYA KARŞI SÖZLEŞME

(Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 10 Aralık 1984 tarih ve 39/46 sayılı Kararıyla kabul edilip imza, onay ve katılıma açılmıştır. Sözleşme27(1). maddeye uygun olarak 26 Haziran 1987 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Türkiye Sözleşmeyi 25 Ocak 1988 tarihinde imzalamış ve 21Nisan 1988 tarihinde bir beyan ve bir ihtirazı kayıtla onaylamıştır. 3441Sayılı Onay Kanunu 29 Nisan 1988 gün ve 19799 Sayılı Resmi Gazete'de yayınlanmıştır)

         Madde 21.

         Sözleşmeye Taraf Devlet, yetkisi altındaki ülkelerde işkence olaylarını önlemek için etkili kanuni, idari, adli veya başka tedbirleri alacaktır.

         2. Hiçbir istisnai durum, ne harp hali ne de bir harp tehdidi, dahili siyasi istikrarsızlık veya herhangi başka bir olağanüstü hal, işkencenin uygulanması için gerekçe gösterilemez.

         3. Bir üst görevlinin veya bir kamu merciinin emri, işkencenin haklılığına gerekçe kabul edilemez

       Anayasa'nın 90.maddesinin 5.fıkrası gereğince OHAL sürecinde zorla çalıştırma  uygulanacağına dair Anayasa'nın 18.maddesindeki "olağanüstü hallerde vatandaşlardan istenecek hizmetler "ibaresi mülga(hükümsüz)sayılarak uygulanmamalıdır. Zira anayasa’da teknik bakımdan bir kanun olup uluslararası sözleşmelerin insan hak ve hürriyetleri ile ilgili hükümleri ile çelişen anayasa dahil tüm iç mevzuat hükümleri yok hükmündedir.

        ZORLA ÇALIŞTIRMA YASAĞI

       Madde 18 - Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya yasaktır.

       Şekil ve şartları kanunda düzenlenmek üzere hükümlülük veya tutukluluk süreleri içindeki çalıştırmalar; olağanüstü hallerde vatandaşlardan istenecek hizmetler; ülke ihtiyaçlarının zorunlu kıldığı alanlarda öngörülen vatandaşlık ödevi niteliğindeki beden ve fikir çalışmaları, zorla çalıştırma sayılmaz.

         Kaldı ki vatandaşlar hastaneye daha çok doktorlar için geldikleri gibi saat 16 dan sonra poliklinikler kapanıp yerine acil servisler hizmet vermektedir.Yani sağlık hizmetinin 7-24 devamlılığı acil servisler üzerinden sağlanmaktadır. Vatandaşlar hastane ile ilgili idari başvurularını BİMER üzerinden hastaneye gelmeden de yapabilirler.Hal böyleyken zorla doktorların ve idari personelin her gün 1 er saatini gasp etmenin anlamı nendir?

         2709 sayılı 1982 Anayasamızın, kanunsuz emir başlıklı 137.maddesinde aşağıdaki hükümlere yer verilmiştir: "Kamu hizmetlerinde herhangi bir sıfat ve suretle çalışmakta olan kimse, üstünden aldığı emri, yönetmelik, tüzük, kanun veya Anayasa hükümlerine aykırı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı o emri verene bildirir. Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz. Ancak, üstü emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, emir yerine getirilir; bu halde, emri yerine getiren sorumlu olmaz."

Konunun Pozitif Ayrımcılık Uygulaması Olarak Analizi

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Çalışma saatleri" başlıklı 99 uncu maddesinde, "Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir. Bu süre Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir. Ancak özel kanunlarla yahut bu kanuna veya özel kanunlara dayanılarak çıkarılacak tüzük ve yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabilir.  Ancak engelliler için; engel durumu, hizmet gerekleri, iklim ve ulaşım şartları göz önünde bulundurulmak suretiyle günlük çalışmanın başlama ve bitiş saatleri ile öğle dinlenme süreleri merkezde üst yönetici, taşrada mülki amirlerce farklı belirlenebilir…"denilmektedir. Bu hükmünün uygulanmasında; anayasanın 10.maddesindeki engellilere ve kadınlara yönelik pozitif ayrımcılık ile 50.maddesindeki çalışma koşullarında kolaylık sağlanması açık ve amir hükümleriyle beraber değerlendirilmelidir. Bu durum engellilerin yaş şartı aranmaksızın daha kısa sürede emekli olması gibi emekli olması gibi değerlendirmelidir.

Engelli çalışanların mevcut iş gücü kayıplarına bağlı olarak işe gidip gelmeleri (evlerinin işyerlerine uzaklığı ile doğru orantılı olarak) normal insanlara göre daha zor ve daha uzun zaman almaktadır. Hamile veya çocuklu bayanların işe gidip gelirken eşleriyle ve çocuklarıyla ilgilenmelerinin manevi, ahlaki, hukuki, sosyal ve kamusal gereklilikleri bulunmaktadır. Çalışan bayanların çocuklarıyla ve eşleriyle ilgilenme ihtiyaçları onlara mesai esnekliği tanınmasını hukuken haklı ve zorunlu kılmaktadır. Bu durumda; kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan engellilere, çocuklu ve hamile bayanlara haftalık çalışma süresi 35 saat olarak belirlenmelidir. Ayrıca hamile bayanların hamile oldukları ve emzirme izninde oldukları süre içerisindeki bir günün iki günlük hizmetten sayılması, çalışan çocuklu bayanların hizmet sürelerini tamamladıklarında, yaş şartı aranmaksızın emekli olabilmeleri yönünde yasal düzenleme sağlanmalıdır.

Öğlen arası dinlenme süresinin (genellikle saat 12-13 arası)çalışma süresinden sayılmamasına yönelik İş Kanunu’nun bir maddesinin gerekçe gösterildiği haksız uygulama, hastanelerde sürdürülmektedir. Güya bu saatler arasındaki süre fiile hizmet süresinden sayılmıyormuş. Oysa resmi tatil günlerinin ve yıllık ücretli izin günlerinin fiili hizmet süresinden sayılması kanunla güvence altına alınmıştır. Hal böyle iken çalışanların yemek, namaz, arkadaşları ile sohbet etmek gibi biyolojik, psikolojik(manevi)ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamaları zorunlu ve insani bir haktır. Bu hakkın gereğinin yerine getirilmesine kamu idareleri saygı duymak ve uymak zorundadırlar. Aksi tutum ve davranışlar mobbing(iş yerinde psikolojik taciz)olarak değerlendirmelidir.

Yukarıda anılan hükümler ve açıklamaların gereği olarak hastanelerde çalışan engelli, çocuklu bayanlar ve hamile personeller için mesai başlangıcının sabah saat 09 (diğer tüm personelle birlikte) akşam 16 olarak tanzim edilmesi yönünde tüm bakanlıklara örnek teşkil edecek uygulamanın Sağlık Bakanlığı tarafından başlatılmasını önerilmektedir.

Bu haklı talebin dilekçe ile talep edildiği halde cevapsı bırakılması veya valilik genelgesi gerekçe gösterilerek red edilmesi halinde gerekçe gösterilen genelgenin tarih ve sayısına atfen genelgenin iptali için İlgili valiliğe İç İşleri Bakanlığına ve Sağlık Bakanlığına yönelik olarak Danıştaya dava açılmalıdır.

Sorunsuz ve huzurlu çalışmalar dileğiyle Allah'a emanet olunuz.

Yazan ve Düzenleyen: Hasan BAŞAR Araştırmacı Yazar

YORUM EKLE
YORUMLAR
Hasan Başar
Hasan Başar - 2 gün Önce

Yazıyı sosyal medyada paylaşlarak gündeme gelmesini BİMER üzerinden tek tek yapılacak toplu başvurularla hayata geçmesini sağlayabilirsiniz.İlginize şimdiden teşekkürler.