Güçlü bir antiseptik; Adaçayı

Botanik Bilgi: 

Diğer İsimleri : Kutsal bitki, Salviaofficinalis, feuille de sauge, salviefolium, sauge

Ballıbabagillerden, özellikle Akdeniz bölgesinde yetişen ıtırlı bir bitkidir. Don olaylarının görüldüğü yerlerde yetişmesi zor olan adaçayı ılıman iklimi sever. Yaprakları sivri ve griye çalan yeşil bir renktedir. Yumuşak ve tatlı bir tadı vardır. Acımtırak ve ıtırlı bir koku yayarlar. Bitkinin boyu 30-70 cm arasında değişmektedir.

Tohumları koyu kahverengi ve yumurta biçimindedir. Genellikle tohumuyla birlikte kendi kendine çoğalan bir bitkidir. Adaçayı eter yağları (sineol, borneol, pinen), tanen, glikozid,reçine, fumarik asit, irsol asidi, flavon, asparagin, oleanolasidi gibi maddeleri içermektedir. Soğuğa karşı oldukça hassas olduklarından, kış aylarında ağaçların dalları ile örtülmesi sağlanmalıdır.

Bitkinin yaprakları eter yağları gibi etken maddelerin doruk noktaya ulaştığı öğle saatlerinde toplanır. Kurutulma işlemi ise gölge ve havadar bir yerde olmalıdır. Adaçayının toplama işlemi mayıs ve haziran aylarında olmaktadır. Bu aylar bitkinin çiçeklenme öncesi ve eterli yağların oluşumundan sonraya denk geldiği için en ideal zamanıdır.

Tarihte ilk kullanımına Antik Yunan ve Roma döneminde rastlanan adaçayı, o zamanlar etlerin bozulmadan, dayanma süresini artırmak için kullanılmıştır. Bunun dışında adaçayının tarihte çok farklı kullanım alanları olmuştur. Arap Yarımadası’nda ölümsüzlük iksiri olarak, 14. yüzyılda Avrupa’da büyülerden korunmak için kullanılmıştır. Adaçayının bu kadar değerli olduğu bir dönemde o kadar çok talep görmüş ki Çinliler Hollandalı ticaret gemilerine bir sandık adaçayı yerine, üç sandık siyah çay vermeyi kabul etmişlerdir. Günümüzde de en çok tüketilen şifalı bitki çayları arasında yer almaktadır.

Adaçayının  faydaları

Esnek ve pürüzsüz ciltler için adaçayı mükemmel bir bitkidir. İçerdiğifenolik asitler, antioksidanlar ve uçucu yağlar bitkiyi sağlık açısından çok önemli kılar. Karoten beta ile dolu olduğu için potansiyel bir antikanser maddesidir. Cilde olan faydalarından dolayı kozmetik ürünlerinde de kullanılmaktadır. Cilt dışında saç sağlığı için de kullanılır. A, C, B6 ve K vitaminleri açısından çok zengindir.

Adaçayı  depresyonaiyi  gelir: Çağımızın en önemli hastalıklarından olan stres ve depresyona karşı çok etkilidir. İçerdiği diosmetin, apigenin ve luteolinin gibi antioksidanların bol miktarda bulunması, depresyon ve stres ile mücadele sağlar. Günde ortalama bir adaçayı içmeniz depresyondan kaynaklanan olumsuz düşüncelerle mücadele etmenizde size inanılmaz katkı sağlayabilir.

Alzheimer hastalığına karşı adaçayı: Adaçayı, düzenli olarak kullanıldığında hafızayı güçlendirir. Bunun yanında hafif Alzheimer hastalığı dahil olmak üzere çeşitli hafıza kaybı durumlarında tedavi için önerilmektedir. Bununla birlikte yaşlanmaya bağlı olarak meydana çıkması muhtemel unutkanlık, bunama gibi zihinsel sorunlardan korunmaya yardımcı olur.

Adaçayının diyabete faydaları: Adaçayı üzerinde yapılan birçok çalışma, diyabet hastalığı ile mücadele eden kişilerde kolesterolü düşürme potansiyeli olduğu ortaya konulmuştur. Adaçayının yaprak ekstralarının antihiperglisemik özelliklere sahip olduğu bilinen bir şeydir.

Romatizmadan kaynaklanan ve diğer enfeksiyon hastalıklarına karşı faydalıdır: Adaçayının içerdiği vitamin ve elementler çok iyi derecede antioksidanlar içerir. Bu yüzden enfeksiyonlara karşı etkilidir. Romatizmadan kaynaklanan iltihaplara karşı etkilidir. Aynı şekilde astım ve bronşit hastalıklarından kaynaklanan enfeksiyonlara iyi gelir. Astım ataklarının şiddetini azaltıcı gücü vardır

Selülitiçin adaçayı: Yukarıda söylediğimiz gibi kan dolaşımını arttırıcı özelliği vardır. Kan dolaşımının yüksek olduğu vücutta toksinler daha çabuk atılacaktır. Böylece selülit sorunları minimuma indirgenecektir.

Adaçayı saç sağlığını korur: Adaçayı yapraklarından çıkarılan yağ saç sağlığı için önemli bir şifa kaynağıdır. Daha sağlıklı saçlar için bu yağ ile kafa derisine masaj yapabilirsiniz. Böylece dökülmeyen ve daha sağlıklı saçların sahibi olabilirsiniz. Ayrıca yaşlılığın en büyük göstergesi olan beyaz saçlar için de adaçayı yağı kullanılabilir.

Metabolizmayı ve ruh sağlığını korur: İçerdiği zengin besin kaynaklarıyla genel anlamda metabolizmaya katkıda bulunur. Özellikle kış aylarında soğuk algınlığından kaynaklanan hastalıklara ve salgın hastalıklara karşı etkilidir. Bunun yanında ruh sağlığımıza katkıda bulunur. Ferahlatıcı bir içecek olan adaçayı beyin hücreleri için önemli olan birçok elementi içermektedir. Sinir sistemini yatıştırıcı özelliği vardır. Uyku sorunu olanlar için faydalı geldiğini savunan uzmanlar var.

Adaçayı özellikle kadınların adet ve menopoz sıkıntılarını azaltır:İçindeki östrojen ile sancı ve aybaşı düzensizliklerini azaltır.

Çok güçlü bir antiseptiktir: Adaçayının içerdiği uçucu yağ, mukoza zarlarını iyileştirdiği için ağız, dişeti ve dildeki şikayetlerle boğaz ve bademcik enfeksiyonlarına karşı iyileştiricidir.
Bitki, antifungal etkiler taşır yani ciltteki mantarlara sürülürse onları yok eder.
Adaçayı yaraların iyileşmesini hızlandırır.
Adaçayı dişleri beyazlatır ve sağlamlaştırır.

Adaçayı sindirim ve sinir sistemine iyi gelir:Mideyi rahatlatır,safrayı  attırır,migren atakları yaşayanlar için de yağı ile hafif masaj çok iyi gelir.

Adaçayının hazırlanışı ve kullanımı

Adaçayı genellikle kuru olarak tercih edildiği gibi taze olarak da tüketilmektedir. Çayı hazırlarken dikkat etmeniz gereken en önemli husus bitkinin suyla birlikte kaynatılmamasıdır. Bir bardak çay hazırlamak için bir tutam adaçayı yaprağının üzerine kaynamış suyu dökün, 5-10 dakika beklettikten sonra içebilirsiniz. Bir başka yöntem ise su kaynadıktan sonra ocağı kapatın veya çok kısık dereceye getirip, içine attığınız adaçayı yapraklarının yine 10 dakika kadar demlenmesini bekleyin. Süzdükten sonra şeker yerine bal ve limonla tüketilmesi tavsiye edilmektedir.

Adaçayı bunun yanında yemeklere tat ve koku vermek amacıyla da kullanılmaktadır. Özellikle ördek, tavuk, kaz gibi hayvanların etlerinin kızartılmasında lezzet vermesi amacıyla tercih edilir. Patates kızartmalarında, etlerin dinlendirilmesinde, salamuralarda da adaçayı oldukça tercih edilen bir bitkidir. Yine fırın yemeği yapmak isteyenler, adaçayının hem şifalı özelliğinden hem de aromasından bu şekilde faydalanabilirler.

Adaçayının   zararları

Adaçayının direkt olarak sağlığa herhangi bir zararı olduğu tespit edilmemiştir. Aşırı tüketimden dolayı bazı yan etkileri olabilir. Bunun yanında kadınların hamilelik döneminde adaçayından uzak durması gereklidir. Adaçayının zarar verebileceği durumlar şöyledir:

Fazla kullanılması durumunda midede bazı sorunların oluşmasına neden olabilir.

Tansiyon hastaları tüketirken dikkatli olmalıdırlar. Doktorlarına danışarak günde ne kadar tüketebileceklerini öğrenmelidirler.

Bazı uzmanlar kadınların hamilelik döneminde ve emzirme dönemlerinde mutlaka uzak durmaları gereken bir bitki türü olduğunu söylemektedirler.

Epilepsi hastalarının da adaçayından mutlaka uzak durması gerektiğini tavsiye eden uzmanlar vardır.

Erkeklerde sperm sayısını azalttığı yönünde iddialar da vardır. Buna benzer sorunları olan erkeklerin doktorlarına danışarak tüketmeleri tavsiye edilir.

YORUM EKLE